سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

669

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

نهايت خلوص تبريك مىگويم ، اين علامت آن خدماتى است كه شما براى اهل لكنهو و شيعيان انجام داده‌ايد ، من خوشحال هستم كه اين خطاب به شما داده شد . با بهترين شادباش و دعاى خير به مناسبت سال نو » . مخلص شما سرجمس مستن ، استاندار اوّل ژانويهء 1916 م انديشهء عميق و حافظهء عجيب و علاقهء او به ترويج و اشاعهء علوم اسلامى چنان بود كه علامه شبلى گفته است : « خدمتى را كه شما براى اسلام انجام داده‌ايد ، آن قدر بزرگ است كه به‌هيچ‌وجه قابل ارزيابى نيست ، و براى من شما واقعا خضر راه بوديد ، چون من مدت سه روز بود كه دربارهء يك موضوع سرگردان بودم ، ولى شما با يك‌چشم به هم زدن مرا به منزل مقصود رسانديد » ( فهرست و اشاريهء انساب سمعانى ) . علماى دائرةالمعارف اسلاميه دكن و ايران و عراق و مصر هميشه با او در تماس بودند . خاتم المحدثين علامه نورى در شمار مداحان وى بود . كتابخانهء ناصرى گنجينهء ذخاير نوادر نسخ خطى ، تاريخ و رجال و حديث و عقايد بود . علاقه‌مندان و محققان كتابهاى اسلامى جهان به ديدن آن مىآمدند ، ناصر الملة در نگهدارى آن مىكوشيد و اين كتابخانه را براساس اصولى جديد مرتب كرده و توسعه بخشيده بود . مولانا فردى بسيار لاغر ، ضعيف و نحيف و داراى چهرهء سفيد و نورانى و صداى آهسته و متين و لباسى سفيد و معمولى با كلاه كج بر سر و شال‌گردن و عبا و كفش مخملى بود و هنگام خروج از منزل شباهت به امير و پادشاه داشت و مردم در برابر او مىايستادند و سلام مىكردند و هنگام جلوس با كمال ادب مىنشستند و چون فردى انسان‌دوست و مهربان بود مورد احترام قرار مىگرفت و حتى امرا مانند خدمتگزاران و علما نسبت به او همچون شاگردان رفتار مىكردند . وى دستور داد كه « اثارة الاحزان » را منتشر كنند . اين كتاب فقط در كتابخانهء ناصرى وجود داشت . از خرابى بناى مزار نور اللّه شهيد شوشترى تحت تأثير قرار گرفته بود ، پدرش قبلا آن را تعمير كرده بود ولى ناصر الملّة آن را كامل كرد و مولانا سعيد آن را رونق بخشيد . مولانا در روز پنجشنبه اول رجب 1361 ه ق براثر بيمارى درگذشت و همگان را در سوك